Osobista kultura dialektycznego poznania

Pojmowanie i postrzeganie świata jako składniki światopoglądu przedstawiają ostateczną sumę modułów informacyjnych, z których każdy cechuje się:

  • granicą wyróżniającą go na tle innych zjawisk, powstającą wskutek tego, iż 1) informacja nie istnieje bez odpowiedniego systemu kodowania, jak również w wyniku tego, że 2) na poziomie świadomości psychiki jednostki wszelka informacja pierwotna po raz pierwszy pojawia się wskutek olśnienia Rozróżnieniem i przybywa jako „TO” oddzielone od tła – „NIE TO”;
  • systemem wzajemnych powiązań z innymi modułami informacyjnymi w składzie postrzegania i pojmowania świata, jak też ogólnie z Życiem.

Rozwój postrzegania i pojmowania świata, ujawnianie i usuwanie z nich błędów, opracowywanie nowej wiedzy i nawyków, w swej istocie przedstawiają rozstrzyganie pewnych nieokreśloności (i analogicznie – opracowanie określoności) zarówno w granicach danego subiektywnego systemu rozgraniczenia i wzajemnych związków między dyskretnymi modułami informacyjnymi, jak i w systemie jego wzajemnych powiązań z życiem.

Na poziomie świadomości w psychice jednostki nieokreśloności przejawiają się emocjonalnie jako konsternacja, w procesie ich uprzytamniania – w formie pytań; z kolei ich rozwikłanie – w postaci odpowiedzi na pytania. Zatem tak pytania, jak i odpowiedzi powinny być określone znaczeniowo i w pewien sposób do siebie pasować. Jednocześnie świadomość i podświadome poziomy psychiki powinny pracować w ścisłej kooperacji. Jednak proces poznania i twórczości może przebiegać w dwóch trybach:

  1. W niektórych przypadkach przebiega w pełni na podświadomych poziomach psychiki, stawiając świadomość przed gotowymi wynikami i w większym lub mniejszym stopniu nie ujawniając jej samego ciągu pytań i opracowywanych odpowiedzi. Świadomość z kolei może nie doceniać, lekceważyć, uważać za fałszywe i bezsensowne nawet w pełni adekwatne rezultaty podświadomej aktywności poznawczo-twórczej, by po jakimś czasie zacząć uznawać osiągnięcia działalności poznawczo-twórczej podświadomych poziomów psychiki w całości.
  2. W innych przypadkach dialog (wymiana informacyjna) świadomości i podświadomych poziomów psychiki podporządkowany jest rozmyślnej woli jednostki, a świadomość w danym wariancie opiera się we własnej aktywności poznawczo-twórczej na podświadomych poziomach psychiki i obligatoryjnie ocenia uzyskane wyniki.

Naszym zdaniem dla człowieka normalny jest drugi wariant organizacji własnej aktywności poznawczo-twórczej, gdyż pierwszy to albo wyrażenie pewnego zatrzymania się w rozwoju osobowościowym, albo przejaw patologii (wydziwiania, nawiedzenia, mniej lub bardziej wyraźnego rozszczepienia jaźni). Lecz jeśli rozmyślno-wolitywny wariant organizacji działalności poznawczo-twórczej stał się dla człowieka normą, to pierwszy wariant w większości przypadków organicznie uzupełnia i podtrzymuje drugi, ponieważ moc podświadomych poziomów psychiki jako systemu przetwarzania informacji wielokrotnie przewyższa możliwości świadomości w jej zwykłym stanie.

Wiadomo, że jeśli proces opracowywania nowej wiedzy i nawyków, czyli rozstrzygania pewnych nieokreśloności za pomocą stawiania pytań i wyrabiania odpowiedzi, jest dla człowieka obiektywnie zaprogramowany genetycznie, to powstają dwa pytania:

  • pierwsze – czysto historyczne w swej istocie: Czy w przeszłości ludzie zdawali sobie sprawę z tego procesu i w jaki sposób?
  • drugie – jakie obiektywne i subiektywne czynniki gwarantują jednostce bezbłędność działań w procesie zadawania pytań i znajdywania odpowiedzi, potwierdzaną w konkretnych sytuacjach życiowych w myśl zasady „praktyka kryterium prawdy”?
250px-raffael_069
Sokrates Rafaela

Odpowiedź na pierwsze pytanie kryje się w tym, że w rzeczywistości wszelka treść ostatnich kilku artykułów nie jest niczym nowym. Istnieją słowniki encyklopedyczne, które przy haśle Sokrates (starogreckiego filozofa żyjącego ok. 470 – 399 p. n. e.) charakteryzują go następującymi słowami: „jeden z protoplastów

dialektyki jako metody odnalezienia prawdy za pomocą zadawania naprowadzających pytań”.

Zatem w antycznej Grecji metodę opracowania nowej wiedzy za pomocą rozwiązania nieokreśloności, opisaną na początku niniejszego artykułu, określano pojęciem „dialektyka”, i była ona przedmiotem zgłębiania i doskonalenia.

Tutaj napotykamy problem rozgraniczenia:

  • dialektyki jako metody świadomego wypracowania nowej wiedzy i nawyków przy pomocy konstrukcji ciągu pytań o określonym znaczeniu oraz znajdywania adekwatnych odpowiedzi na każde z nich (lub sieci, tj. zbioru takiego rodzaju ciągu pytań i odpowiedzi, przecinających się w niektórych węzłach i wzajemnie się uzupełniających);
  • logiki jako metody opracowania nowej wiedzy na podstawie:
    • określonych danych wejściowych, cechujących jakieś zagadnienie,
    • pewnej aksjomatyki[1] i zestawu reguł, określających dopuszczalne i niedopuszczalne operacje na danych wejściowych i pośrednich wynikach;
  • tak zwanej „diabelskiej logiki”, za pomocą której można o czymkolwiek przekonać każdego, kto nie włada bardziej wyrafinowaną „diabelską logiką” lub nie włada dialektyką.

LOGIKA – wedle klasycznej definicji – to nauka o sposobach jasnego i ścisłego formułowania myśli, regułach poprawnego rozumowania i uzasadniania twierdzeń”[2] lub „nauka o sposobach uzasadniania i obalania”[3]. Wszystkie funkcjonalnie specjalizowane odmiany logiki na swój sposób odpowiadają na pytanie „jak od prawdziwych sądów-przesłanek (danych wejściowych) dotrzeć do prawdziwych sądów-wniosków (rozwiązań, odpowiedzi na pytania)” i różnią się od siebie funkcjonalnym przeznaczeniem, aksjomatyką, zestawem reguł, określających dopuszczalne i niedopuszczalne operacje na danych wejściowych i pośrednich wynikach.

Logikę cechuje determinacja każdego z kolejnych sądów poprzednimi sądami i danymi wejściowymi. Jednocześnie wszystkie pytania w procedurze logicznej wynikają z poprzednich sądów, tak samo jak w pierwszych klasach szkoły podstawowej przerabia się zadania z arytmetyki, przechodząc w trakcie rozwiązywania zadania od odpowiedzi na jedno pytanie do odpowiedzi na kolejne.

Tak zwana „DIABELSKA LOGIKA” różni się od normalnej logiki we wszystkich jej odmianach tym, że wychodzi z następujących założeń:

  • aksjomatyka i reguły, ogłoszone na początku procesu rozważań logicznych, mogą zostać bez ogłoszenia zamienione innymi;
  • niektóre pojęcia są skrycie zastępowane innymi, tj. z jednakowymi leksykalnymi (lub innymi symbolicznymi) formami rozważań na różnych etapach procedury „logicznej” mogą się łączyć różne subiektywno-obrazowe przedstawienia i obiektywnie różne zjawiska;
  • pod postacią określoności mogą się kryć niejawne nieokreśloności, które w dalszym ciągu umożliwią sprowadzenie adresata „diabelskiej logiki” do w pełni określonych konkluzji przy braku możliwości uzasadnienia innych wniosków w granicach przedstawionej mu procedury „logicznej”;
  • zbiór danych wejściowych, niezbędnych do adekwatnego rozpatrzenia problemu i jego rozwiązania, może ulegać sztucznemu ograniczeniu, a na dodatek może zawierać dane niedotyczące danej problematyki, chociaż mogą mieć one związek z innym problemem, co w wielu przypadkach umożliwia narzucenie w charakterze rozwiązania jednego problemu rozwiązanie lub pseudorozwiązanie jakiegoś innego problemu;
  • można wysuwać „tunelowe scenariusze” rozpatrzenia problematyki, w których z góry określono wejście i wyjście na uprzednio znane pożądane wnioski, a przejście do innych scenariuszy rozpatrzenia problematyki zostanie w jakiś sposób zablokowane itp.

Podążanie myśli osoby torami „diabelskiej logiki” może być spowodowane:

  • albo złym zamiarem, wynikającym z dążenia do przekonania kogoś osobiście lub całego społeczeństwa o słuszności oczywistego kłamstwa;
  • albo skutkiem opętania, czyli deformacji działalności psychicznej (w tym działalności intelektualnej), wynikającej z oddziaływania na jednostkę egregorów, innych ludzi lub substancji psychotropowych.

Jedną z oznak typowych dla diabelskiej logiki jest ukrycie kłamstwa mającego zasadnicze znaczenie dla rozumienia życia wśród dużej ilości rzetelnej informacji. W wielu przypadkach stosunek takiego zasadniczo znaczącego kłamstwa do całkowitej objętości tekstu lub przemówienia może wynosić mniej niż 1 % całkowitej długości, wskutek czego świadomość, oceniając ogólny sens jako wiarygodny, może przyjąć nieznaczący szczegół (z punktu widzenia jego oddziaływania na świadomość) w charakterze rzetelnej informacji. W innych przypadkach do zasadniczo znaczącej prawdziwej informacji przykleja się sporo fałszu, czego przykładem jest Biblia w jej historycznie ukształtowanej postaci: Bóg istnieje – to fakt potwierdzany przez Życie, lecz wielokrotnym deklaracjom tego faktu w Biblii towarzyszy tyle kłamstwa, że im bardziej jest jednostka przekonana o prawdziwości Biblii, tym więcej w jej życiu powstaje problemów w relacjach z Bogiem.

DIALEKTYKA to nie logika. Dialektyka obejmuje logikę w tym sensie, że pytania w trakcie dialektycznego procesu poznania (i tworzenia) i odpowiedzi na nie mogą wynikać:

  • z danych wejściowych i poprzednich sądów, jak ma to miejsce w logice;
  • z pewnych przypuszczeń uzasadnianych w inny sposób niż logicznie;
  • „z sufitu” – czyli z nijak nieuzasadnionych (w logice „mają do tego prawo” jedynie aksjomaty) intuitywnych przypuszczeń i pojęciowo niejasnego poczucia formalnie niewykrytych związków przyczynowo-skutkowych różnych zjawisk, które wydają się być ze sobą niezwiązane.

Wskutek ostatnich dwóch zdań dialektyka pozostaje nieformalizowalną sztuką, psychicznym nawykiem, możliwość opanowania którego jest w ludziach genetycznie zaprogramowana. Jednak nie można posiąść jej formalnie – za pomocą algorytmiki: najpierw zrób „to”, później „tamto”, następnie „owo”,… – gratulujemy i wręczamy kwalifikowany certyfikat lub dyplom „inżyniera dialektyki” („magistra dialektyki” itd. aż do tytułu „prezydenta Akademii Dialektyki oraz Wszystkich Nauk”).

Dlatego jeżeli umiejętność dialektyki nie została opanowana, człowiek zadaje „niewłaściwe pytania” w nieodpowiedniej kolejności, i nawet jeśli otrzymuje na nie w zasadzie prawidłowe i adekwatne odpowiedzi, to kolejność „pytanie – odpowiedź”, „pytanie – odpowiedź”, …” (lub sieć „pytania – odpowiedzi” w ich pewnej korelacji) staje się życiowo niespójną i nie prowadzi do prawdy.

W wyniku tego dialektyka – z powodu braku w niej formalizowanych algorytmów i formalnie-logicznych zasad – jest na pozór formalnie podobna do tak zwanej „diabelskiej logiki”, w której zasady i reguły są opracowywane, zatwierdzane i odwoływane (w tym także domyślnie) w trakcie procesu zgodnie z celami i potrzebami jego prowodyrów, polegającymi na przekonaniu kogoś o czymś na podstawie „diabelskiej logiki”, co czyni „diabelską logikę” podobną do schizofrenii[4].

W odróżnieniu od „diabelskiej logiki” proces dialektycznego poznania i tworzenia jest treściowo inny, dlatego też prowadzi do Prawdy-Rzetelności, a nie do błędów i rozszczepienia jaźni.

Należy również wyjaśnić neformalizowalność praw dialektyki i algorytmiki dialektycznego poznania. Prawa dialektyki istnieją i wyrażają się w tych lub innych formach językowych, ale nie są formalne. Ich formy wymagają wprowadzenia do nich życiowo adekwatnych treści, co wcale nie we wszystkich przypadkach podlega formalizacji i „automatyzacji”, bowiem poznanie w życiu jest zawsze konkretne. Zatem:

Ogólne zasady poznania obiektywnie istnieją, ale nie ma uniwersalnych przepisów (procedur, algorytmów) na uzyskanie poznania, ponieważ poznanie i twórczość są zawsze konkretne.

Stosunek między zasadami a konkretnymi przepisami na uzyskanie poznania jest taki, że:

  • ogólne zasady można sformalizować, wyrażając je w słownictwie lub w innej symbolice;
  • zaś konkretne przepisy na uzyskanie poznania tych lub innych zjawisk życiowych na podstawie uprzytamniania sobie ogólnych zasad należy wypracować samodzielnie.

Innymi słowy o ile dla sukcesu procedury logicznej wystarczy z większej części lewopółkulowe (abstrakcyjno-logiczne) myślenie, to dla pomyślnego zakończenia procesu dialektycznego konieczna jest 1) określona kultura zmysłów oraz 2) odpowiednia organizacja ogólnej działalności psychicznej, w tym właściwa kooperacja myślenia abstrakcyjno-logicznego, procesowo-obrazowego oraz asocjacyjnego (skojarzeniowego).

Przyczyny zakłóceń dialektycznego procesu poznania (w tym również jego przejścia do „diabelskiej logiki”) kryją się w wadliwej moralności, w błędnym postrzeganiu świata oraz nieadekwatnej życiu organizacji psychiki jako całości.

U podstaw osobistej kultury dialektycznego poznania leży zdolność jednostki do rozwiązania dwóch głównych zadań organizacji własnej działalności psychicznej, o których była mowa w poprzednich artykułach:

  1. Rozmyślno-wolitywne podtrzymywania stałości łańcucha: „Olśnienie Rozróżnieniem od Boga → Uwaga samej jednostki → Wolitywne polecenie uprzytomnienia sobie informacji uzyskanej w olśnieniu Rozróżnieniem → Intelekt w pracy z postrzeganiem i pojmowaniem świata → Zmiana postrzegania i pojmowania świata → Konkretne rozmyślne działania wolitywne w nurcie wydarzeń życiowych → Potwierdzenie lub obalenie adekwatności uprzytamniania na podstawie zasady „praktyka kryterium prawdy” w konkretnych okolicznościach życiowych”.
  2. Rozmyślno-wolitywne podtrzymywanie obróbki informacji w psychice zgodnie z trzecim schematem, w którym opracowanie linii postępowania opiera się na ogólnym światopoglądzie i ochronie procesu opracowania linii postępowania przed dostarczeniem mu niewiarygodnej informacji.

sch3Trzymając się zasady „praktyka kryterium prawdy” i stosując ją w procedurze wypracowania nowej wiedzy i nawyków, wymienione punkty przedstawiają minimum, na podstawie którego można wypielęgnować w sobie efektywną osobistą kulturę dialektycznego poznania i twórczości.

Jednak to minimum nie jest jeszcze wszystkim, co gwarantuje adekwatność procesowi dialektycznego poznania – stwarza jedynie przesłanki do tego, by na jego podstawie ukształtowała się efektywna osobista kultura dialektycznego poznania.

59cb45565b60afd4efb034d055634236-pen-name-the-pen
Idries Shah

Idries Shah w księdze „Droga sufich” przytacza wypowiedź sufi Al-Ghazali’ego:

„Mieszanka świni, psa, diabła i świętego nie jest odpowiednią podstawą dla umysłu, próbującego uzyskać głębokie rozumienie, które jest przy takiej mieszance niemożliwe.”

 

ba90de2fe820dc93ea23a5287a823ddf
Al-Ghazali

Al-Ghazali w swojej wypowiedzi porównuje cechy psychiki znacznej części osobników gatunku „homo sapiens” właściwie z tymi samymi kategoriami, które rozpatrzono w tym artukule podczas opisu typów budowy psychiki, mimo iż nazywa je innymi słowy:

 

  • Świnia w jego wypowiedzi symbolizuje zwierzęcy typ budowy psychiki, całkowicie podporządkowany instynktom.
  • Pies, mimo iż jest również zwierzęciem, przedstawia osobę dobrze znoszącą tresurę – celowe programowanie postępowania, – uosabiającą budowę psychiki biorobota-zombie, który automatycznie służy swoim panom, odrabiając w sytuacjach bodźcowych wgrane algorytmy postępowania i wykonywania bezpośrednich poleceń, wydawanych przez pana.
  • Diabeł – najwyższy przedstawiciel pewnej części demonów – odpowiada demonicznej budowie psychice ogólnie.
  • Święty odpowiada normalnej człowieczej budowie psychiki, ponieważ zgodnie z Koranem przeznaczeniem Człowieka (gatunku biologicznego i każdej jednostki) jest bycie namiestnikiem Boga za Ziemi (ajaty: 2:28/30, 27:63/62, 35:37/39).

Tak więc możliwość wypielęgnowania w sobie efektywnej kultury poznania i twórczości Al-Ghazali bezpośrednio łączył z typem budowy psychiki kandydata na badacza, dając w sposób alegoryczno-metaforyczny do zrozumienia, iż jedynie nosiciel człowieczego typu budowy psychiki może być podmiotem skutecznie poznającym świat i nie stwarzającym zagrożenia w stosunku do siebie, otoczenia i potomnych.

Jednak definicja człowieczego typu budowy psychiki, podana w artykule, dla posiadaczy ateistycznego pojmowania świata okazuje się być pewną spekulatywnie wyhodowaną hipotezą, która w życiu (ich zdaniem) nie znajduje żadnego potwierdzenia; a dla wielu z nich twierdzenie o istnieniu Boga jest nie do przyjęcia nawet w charakterze hipotezy, wskutek ich ulegania niektórym uprzedzeniom, specyficznym dla ateistów. A ponieważ różnicę między demonicznym a człowieczym typem budowy psychiki można ujawnić na podstawie wzajemnych relacji z Bogiem, to dla ateistów uwarunkowanie skuteczności osobistej kultury poznania religijnością jednostki wydaje się być życiowo bezpodstawnym stwierdzeniem.

Jednocześnie postrzeganie i pojmowanie świata zdecydowanej większości ludzi, ich osobista kultura poznania, łącznie z wyobrażeniami o kryteriach prawdziwości tych lub innych twierdzeń, są takie, iż w ich psychice zwyczajnie nie ma podstaw do tego, by potrafili samoistnie przejść od abstrakcyjno-logicznego odrzucania faktu istnienia Boga do rzeczowego rozpatrzenia hipotezy o istnieniu Boga („umysłu absolutnego”, „najwyższego intelektu”, hierarchicznie najwyższego wszechobejmującego zarządzania”…).

Dlatego przytaczając niejednokrotnie hipotezę o istnieniu Boga w poprzednich artykułach w charakterze wzmianki o jej istnieniu oraz o różnicach między światopoglądem ateistycznym a religijnym, nie mogliśmy jej rzeczowo rozpatrzeć, dopóki nie omówiliśmy zagadnienia związanego ze strukturą psychiki osobowości, jej wzajemnymi powiązaniami z Życiem, organizacją obróbki informacji w psychice, a na ich podstawie metodologią poznania wraz z kwestią kryteriów prawdziwości tych lub innych twierdzeń.

 

Odnośniki:

[1] Aksjomaty to twierdzenia przyjmowane w charakterze prawdziwych bez konieczności przytaczania dowodów.

[2] Na podstawie Wikipedii.

[3] Radziecki Słownik Encyklopedyczny z 1987 r.

[4] Różnica polega na tym, że schizofrenik jest szczerze przekonany o adekwatności tego co robi, podczas gdy „diabelski logik” – operator, technolog, menedżer kampanii – osobiście nie ulega temu rodzajowi schizofrenii, którą demonstruje w procedurze „diabelskiej logiki” w celu przekonania o czymś innych; chyba że jednocześnie przekonuje o tym samego siebie.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s